De Historische peilschaal
Mooder Maas
De historische peilschaal achter het vroegere klooster Maria Immuculata in Mook is een opvallende waterstandmarkering langs de Maas. Het is een herinnering aan hoe vroeger de tarwestanden werden opgenomen.
De peilschaal werd gebouwd in 1860 maar pas jaren later in gebruik genomen. De voorouders van Joep Linders waren degene die de waterstanden vroeger opnamen en een keer per maand doorgaven aan de Rijkswaterstaat.
Mook ligt direct aan de Maas en heeft door de eeuwen heen meerdere overstromingen meegemaakt. Voor de aanleg en verbetering van dijken en waterkeringen had de rivier vrij spel. De peilschaal herinnert aan die kwetsbaarheid én aan de voortdurende strijd tegen het water in Limburg en met name in Mook e.o.
Het monument is niet alleen historisch interessant, maar ook een mooie plek om even stil te staan bij de kracht van de natuur. Zeker als je weet hoe hoog het water daar ooit heeft gestaan.
Het maaspeil wordt opnieuw geplaveid.
Vlak achter wooncentrum ‘Maasstaete’ in Mook ligt al sinds 1860 een gemetselde peilschaal. Deze peilschaal, die tot circa 1946 in gebruik is geweest, raakte daarna in de vergetelheid.
Tijdens de vernieuwing van de Mookse kademuur en, in het verlengde daarvan, de verbetering van de Maasdijk, werd deze oude peilschaal gelukkig beschermd tegen het geweld van machines.
Die bescherming kon echter niet voorkomen dat onder een dikke kleilaag een oude stenen beschoeiing tevoorschijn kwam. Deze beschoeiing, bestaande uit basaltblokken, is de afgelopen week in oude staat hersteld.
De peilschaal werd in 1860 gebouwd om de waterstanden van de Maas te meten. Tot 1880 zijn er weinig gegevens bekend, maar daarna wel, vertelt Joep Linders. Rond 1880 was mijn opa de eerste die de waterhoogtes opnam. Toen mijn vader rond 1905 oud genoeg was, nam hij deze taak van hem over.
Wij woonden destijds in het woonhuis aan de Rijksweg, op de hoek van de Driesbergstraat, met uitzicht op de tuin van de zusters. Ons gezin bestond uit tien kinderen. Het opnemen van de waterstand gebeurde ’s morgens vroeg, vóór zijn werk als postbesteller. Toen ik zelf ongeveer zes jaar was, mocht ik als oudste kind het meten van de waterhoogtes van mijn vader overnemen.
Dat deed ik al vóór ik naar school ging. Toen ik van school af was, was de volgende uit het gezin aan de beurt. Soms hadden we geen zin of was het slecht weer. Dan verzonnen we de waterhoogtes. Als vader daarachter kwam, waren de rapen gaar…
De waterstanden werden genoteerd in een boekje en thuis netjes overgeschreven. Eén keer per maand werden deze gegevens opgestuurd naar Rijkswaterstaat. Het leverde wat extra geld op — niet veel, maar in die tijd, met grote gezinnen en lage inkomens, was het zeer welkom.
Het opnemen van de waterhoogtes duurde tot aan de evacuatie in de oorlog. Daarna kwam er een einde aan. De peilschaal in Mook raakte, net als die in Gennep en Arcen, in de vergetelheid. Hij begroeide en de goot slipte dicht met vuil en klei, totdat hij uiteindelijk volledig uit zicht raakte.
In Mook nam een groep van vier vrijwillige dijkwachten het initiatief om de peilschaal nieuw leven in te blazen. Met vereende krachten werd de begroeiing verwijderd en de goot opgeschoond. In opdracht van Waterschap Limburg werd het metselwerk gerestaureerd. In november 2019 werden de basaltstenen verwijderd en opnieuw gelegd.
Graafwerkzaamheden Maasdijk .
Na een paar “binnenzitdagen” ben ik weer eens gaan wandelen.
Onderweg zag je al dat de lente eraan zit te komen. Op het volkstuinencomplex was duidelijk te zien dat de wind van de afgelopen dagen zijn tol had geëist. Ook viel de kaalslag op ten behoeve van de nieuwe fietsbrug over de Maas en de werkzaamheden voor de zogeheten “Groene Kering Mook”.
Het metselwerk van de nieuwe kademuur nadert zijn voltooiing, onder meer op de hoek van de Driesbergstraat en bij de Sint-Antonius Abtkerk.
Vanwege de hoeveelheid windruis bevat de film geen origineel geluid.
Een dijk van een dijk.
Inmiddels is men ter hoogte van de Maasdijk al enkele maanden bezig met de dijkverbetering en verzwaring. De graszode en een laag teelaarde zijn verwijderd en vervangen door echte Bergharense klei. Deze laag wordt stevig verdicht met zware machines.
Later zal het geheel waarschijnlijk nog worden afgewerkt met Mookse grond. Deze ligt momenteel, naast het werkterrein, in depot.
Reactie plaatsen
Reacties