Rondje Heikant
Wandelen in onze omgeving
De Heikant is een klein buurtschap, gelegen nabij het dorp Middelaar in de gemeente Mook en Middelaar, in de provincie Limburg. Het ligt ongeveer één kilometer ten noorden van de dorpskern van Middelaar en maakt deel uit van het landelijke buitengebied.
De omgeving kenmerkt zich door een rustige en groene sfeer, met een afwisseling van boerderijen, vrijstaande woningen en uitgestrekte landbouwgrond. Dankzij de nabijheid van natuurgebieden en water, zoals de Mookerplas, is het gebied aantrekkelijk voor liefhebbers van rust, ruimte en recreatie.
De bebouwing concentreert zich vooral langs de Heikantseweg. Hoewel het buurtschap zelf geen voorzieningen zoals winkels heeft, zijn deze eenvoudig bereikbaar in de omliggende plaatsen.
Het totale gebied rond Middelaar, inclusief De Heikant, telt ongeveer 865 inwoners. Daarmee biedt het een kleinschalige, landelijke woonomgeving met goede bereikbaarheid van stedelijke voorzieningen, onder andere in de nabijgelegen stad Nijmegen.
De “politionele acties” maken deel uit van de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog, waarin Nederland probeerde zijn koloniale gezag in Indonesië te herstellen. Veel jonge Nederlandse mannen werden toen als dienstplichtigen uitgezonden, vaak zonder precies te weten wat hen te wachten stond.
Dat alle twaalf jongens uit Middelaar in 1950 ongedeerd terugkeerden, was zeker niet vanzelfsprekend. Veel anderen kwamen gewond terug of keerden helemaal niet terug. Het oprichten van een kruisbeeld als dankbetuiging past ook in de traditie van die tijd, waarin geloof en gemeenschap een
grote rol speelden bij het verwerken van zulke ervaringen. Zo’n monument is dus niet alleen een religieus symbool, maar ook een tastbare herinnering aan een ingrijpende periode voor het dorp en zijn inwoners.
Het kruisbeeld bij de brug aan de Witteweg, aan de kant van Plasmolen, heeft een heel andere lading dan het eerdere monument. Het is een herinnering aan verlies, verwoesting en oorlog.
De gebeurtenissen horen bij de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. In het najaar van 1944, na de Operatie Market Garden, kwam het front stil te liggen in deze regio. Daardoor lag het gebied rond Middelaarmaandenlang precies tussen de Duitse en geallieerde linies. Dat had enorme gevolgen. Voortdurende beschietingen, evacuaties en uiteindelijk de bijna volledige verwoesting van Middelaar en Plasmolen.
Praktisch geen huis bleef overeind, iets wat voor zo’n klein dorp een enorme klap is geweest.
Het kruisbeeld bij de Witteweg is daarmee niet alleen een religieus symbool, maar vooral een oorlogsmonument. De namen op de sokkel maken het persoonlijk. Het herinnert niet aan anonieme geschiedenis, maar aan dorpsgenoten die het leven verloren tijdens die zware periode.
Samen met het andere kruisbeeld aan de Pastoorsdijk hoek Bloemenstraat vormen deze monumenten eigenlijk twee kanten van de geschiedenis van Middelaar. Verlies in oorlogstijd en dankbaarheid na een latere en gevaarlijke missie.
Door aanhoudende regenval in het stroomgebied van de Maas liep eind 1993 een groot deel van Limburg onder water. Rond de kerstdagen werd ook het dorp Plasmolen (gemeente Mook en Middelaar) zwaar getroffen. Grote delen van het dorp, zelfs tot aan de parkeerplaats, kwamen blank te staan. Op sommige plekken reikte het water tot aan de Rijksweg Mook-Gennep.
Bewoners namen zelf het initiatief om nooddijken aan te leggen. In allerijl werd grond afgegraven om deze te versterken, en huizen werden beschermd met plastic en zandzakken. Op Eerste Kerstdag bereikte het water zijn hoogste stand.
De watersnood van 1993 was zo ingrijpend dat deze werd uitgeroepen tot een nationale ramp. In deze film, gemaakt door Wim en Truus Kersjes uit Middelaar, wordt indringend zichtbaar in wat voor chaotische en angstige situatie de inwoners van Middelaar en Plasmolen zich destijds bevonden.
Ik heb de originele film mogen digitaliseren en in verkorte vorm op YouTube geplaatst, zodat dit indrukwekkende stukje geschiedenis niet vergeten wordt.
Dank aan Wim en Truus voor het vastleggen en delen van deze bijzondere beelden.
Eind december 1994 begon een uitzonderlijk natte periode in West-Europa, die zich in januari 1995 voortzette. Al dat water leidde op 31 januari 1995 tot een zorgwekkende hoogwaterpiek in de Maas.
De situatie was zo ernstig dat, bij nog meer neerslag, een ramp dreigde. Daarom werd besloten tot grootschalige evacuaties in risicogebieden. Ook in onze gemeente Mook en Middelaar, en met name in Middelaar, werd de situatie penibel voor de inwoners. In deze film, gemaakt door Wim Kersjes uit Middelaar, zijn de gevolgen van deze hoge waterstanden indrukwekkend vastgelegd en kunt u deze periode opnieuw beleven.
De watersnoden van 1993 en vooral 1995 vormden de aanleiding voor het zogeheten “Deltaplan voor de grote rivieren”. In onze regio leidde dit tot verhoogde dijken en de bouw van een keersluis bij Mook, bedoeld om hoogwater uit de Maas tegen te houden en het achterland te beschermen tegen overstromingen.
Daarnaast werden onder andere bij Middelaar hoogwatergeulen aangelegd. Deze zorgen voor een betere doorstroming van het water én tijdelijke opvang bij piekafvoeren, waardoor de waterstand wordt verlaagd.
Inmiddels wordt er gewerkt aan een nieuw plan: “Lob van Gennep”. Door klimaatverandering zijn de normen opnieuw aangescherpt. Voor de regio Gennep en Mook en Middelaar betekent dit onder andere een dijkverhoging van gemiddeld 50 cm en een aanpassing van de keersluis bij Mook.
Meer informatie is te vinden op: www.lobvangennep.nl
Reactie plaatsen
Reacties