4 Mei Herdenking
Mook War Cemetery
Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei sta we stil bij alle mensen die zijn omgekomen of vermoord, waar ook ter wereld. Burgers en militairen, ieder met een eigen verhaal, maar verbonden door een geschiedenis die ons nog altijd raakt.
Wij denken aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, aan hen die hun leven verloren in kampen, door geweld, op zee of ver van huis. Aan de mensen die nooit meer terugkeerden naar hun families. Maar ook aan degenen die al vóór de bezetting vielen, toen de oorlog elders al woedde.
Onze gedachten gaan ook uit naar de slachtoffers van de oorlog in Indonesië, na de onafhankelijkheidsverklaring in 1945. Aan zowel Nederlandse als Indonesische zijde werd veel geleden. Dat verdriet en verlies verdienen het om herinnerd te blijven.
En we staan stil bij de mannen en vrouwen die na de Tweede Wereldoorlog zijn uitgezonden naar conflictgebieden, in de hoop bij te dragen aan vrede en veiligheid. Sommigen van hen kwamen niet meer terug.
Op 4 mei komt alles samen. Het besef van wat oorlog aanricht, het verdriet om wat verloren is gegaan, en de verantwoordelijkheid om te blijven herdenken. Omdat achter elk getal een mens schuilgaat. Omdat hun verhalen niet vergeten mogen worden.
2019
De toespraak van W. Gradisen verbindt op een sterke manier lokale geschiedenis. Het thema werd gekoppeld aan de kinderen in Mook en omgeving tijdens de Tweede Wereldoorlog. Door het thema te koppelen aan het lied Speeltuin van Marco Borsato en diens rol bij War Child, wordt die brug naar het heden extra invoelbaar gemaakt.
Ook de betrokkenheid van leerlingen, zoals Roos Horsten en Rens Wiegchers van Sterrenschool Eigenwijs, past mooi binnen het project “Adopteer een monument”. Het houdt de herinnering levend bij jongere generaties. Het gezamenlijk leggen van kransen en bloemen maakt de herdenking persoonlijk en verbindend voor alle aanwezigen.
De lange versie: https://youtu.be/pcFSNoikVAA?si=-vUuJdXaJPi8KGMo
De ondertitelde versie: https://youtu.be/_n8EVQVKVhs?si=vx5__9ncGaSwfk_a
2020
Hierbij de opname van de besloten dodenherdenking van de gemeente Mook en Middelaar op 4 mei 2020, gehouden op de Militaire Begraafplaats in Mook.
Door het coronavirus kon deze herdenking helaas niet in het bijzijn van publiek plaatsvinden. In alle stilte en eenvoud werd stilgestaan bij hen die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid.
Een ingetogen moment van herinnering, dat juist door zijn soberheid des te indringender werd.
2021
Nederlandse versie.
Opname, gemaakt door Sjaak Jakobs, van de besloten dodenherdenking van de gemeente Mook en Middelaar op 4 mei 2021, gehouden op de Militaire Begraafplaats in Mook.
Voor het tweede jaar op rij moest deze herdenking, vanwege het coronavirus, zonder publiek plaatsvinden. In stilte en met grote ingetogenheid werd herdacht — een sobere plechtigheid, die juist door haar eenvoud diep raakt en de herinnering aan hen die hun leven gaven voor onze vrijheid des te indringender maakt.
English version.
Speech at the Commemoration of the Dead, the 4th of May 2021. by mayor mr. drs. W. Gradisen of Mook and Middelaar. Dear people, ladies and gentlemen, boys and girls, It feels strange to commemorate the 4th of May for the second time in this sober way. Our inhabitants always show a lot of interest in our yearly commemoration of the Dead. Usually, each year, hundreds of people in our municipality take part in this commemoration. The yearly commemoration of people, men and women, boys and girls, who have lost their lives in World War II. But also in operations after the war. Like in the last decades at several peace operations in many places in the world. In and after the war many people died.
They were all people of special significance to others: grandparents and/or parents, brothers, sisters or other family members, acquaintances, but also strangers. Unfortunately, for the second time, we cannot commemorate all these people together. Commemorate them together, in this special location, like we have done for so many years. A place that shows us so much of what a war means: the War Cemetery here in Mook. The War Cemetery, where 322 fallen allied soldiers have found their last resting-place. Soldiers, far from home, who have fought here for our freedom. By far most of them from Great Britain, but also military from Poland, Canada, Australia and New Zealand. 322 men in the prime of their life, that gave their lives for us. We don’t even have the names of 13 of them. They are, as it is called, ‘Unknown Soldiers’. Or, as it says on their headstones: they are known unto God. They are unknown to us. They don’t have a name, nor face. Family members, next of kin know that they were probably killed in Europe. It concerns grandparents or fathers, brothers or uncles, great-uncles, cousins or great-nephews. And yet, on the 2nd of November 2020, one of them has gotten a name. And a face. After 75 years. And after long and thorough research. His family, his next of kin, were astonished. But also relieved: after 75 years they have certainty. Now the next of kin finally know for sure that their family member has died and where he has been buried as a deceased soldier. It is a Canadian soldier. His name is: Henry George “Archie” Johnston, born on the 5th of May 1915. In a small village in the Canadian state of Alberta. He marries Amalia Alice and together they have 5 children. Archie Johnston works in a sawmill, before he reports to the Canadian army in 1943. Two of his brothers serve in the army as well. Unlike Archie, his brothers survive the war. In July 1944 Archie Johnston arrives in England from Canada. In November 1944 he arrives on the Continent. He is stationed at the ‘First Armoured Carrier Regiment’ as a telegrapher and a rifleman. When he met his death in the night of the 16th to the 17th of January 1945, he had only been on the Continent for a short time. In that night, in Baakhoven, in the middle of Limburg, he is fatally hit by a mortar shell. He is 29 years old at the time. A young man and father of 5 children. He was buried here as an unknown soldier. But now, after more than 75 years, he has gotten a name and a face. Another story that we have to continue to pass on. Passing it on each time. Because today we may never forget yesterday. We have to pass it on to younger generations. Because peace and freedom are not to be taken for granted. You can compare it with breathing. We breath in and out every day and night. Most of the time without noticing. It becomes different when you become short of breath and you have to gasp for breath. Then it gets special. So it is to live in peace. Look around you in many other parts of the world. There is no peace and there is no freedom there. So keep telling the stories. Or, as the poet Leo Vroman put it into words in the final sentence of his famous poem ‘Peace’: Come tonight with storiesHow the war has disappearedAnd repeat them a hundred timesAll times I will weep Peace and freedom are not to be taken for granted. Let’s cherish our peace and freedom, especially in these days.
2022
Op 4 mei 2023 vond op de Militaire Begraafplaats te Mook de jaarlijkse dodenherdenking plaats.
Voorafgaand aan de plechtigheid werd in de Mookse Sint Antonius Abtkerk een herdenkingsdienst gehouden. Aansluitend trokken de aanwezigen, voorafgegaan door het Gilde Sint Antonius Abt, in een stille en respectvolle tocht naar de Militaire Begraafplaats. De kransen werden gedragen door scouting Don Bosco en de Zeeverkenners, een zichtbaar teken dat ook jongere generaties de herinnering levend houden.
De muzikale omlijsting werd verzorgd door Harmonie Erica.
Na het voordragen van drie gedichten klonk, geblazen door Niels Fontein, een indrukwekkend signaal, waarna twee minuten stilte volgden. Een moment waarin verleden en heden samenkwamen in ingetogen herdenking. Aansluitend speelde Harmonie Erica het Nederlandse en Engelse volkslied, gevolgd door een vierde en afsluitend gedicht.
Het Broederschap der Sangers uit Mook bracht het lied "Als op het Leidseplein de lichtjes weer eens branden gaan”, een lied dat herinneringen oproept aan hoop en het verlangen naar een gewoon leven in buitengewone tijden.
Voor burgemeester Willem Gradisen vormde juist dat ‘gewone dagelijkse leven tijdens oorlogstijd’ de kern van zijn toespraak. Hij bracht dit indringend tot leven door stil te staan bij de persoonlijke oorlogservaringen van de Mookenaar Theo Linders, die deze pas op 87-jarige leeftijd aan het papier toevertrouwde. Een late, maar waardevolle getuigenis van een bewogen verleden.
Correctie: Op 4:39 minuut staat in de ondertiteling vermeld dat “The Last Post” wordt gespeeld. Dit dient echter het “Taptoe-signaal” te zijn.
Reactie plaatsen
Reacties