Het verleden van 't hotel
Hotel de Plasmolen
Verleden eeuwen
Familie van Grinten en Hotel De Plasmolen, Een verhaal van durf en ondernemerschap.
Het begin van een droom aan de Molen.
Aan het eind van de 19e eeuw stond er op de plek van het latere Hotel De Plasmolen slechts een eenvoudige watermolen met een bescheiden logement. De bijzondere ligging – aan de voet van de Sint-Jansberg en langs een heldere vijver – trok al in de 19e eeuw dagjesmensen en reizigers aan. Maar pas toen Matthias van der Grinten, een molenaar uit het Duitse Kranenburg, rond 1885 naar Plasmolen kwam, werd het begin gelegd van wat uit zou groeien tot een iconisch hotel. Hij pachtte de twee watermolens inclusief het Logement-Plasmolen in het dorpje de Plasmolen van Baron Verscheur, eigenaar van de Landgoed de Sint Jansberg.
Matthias van der Grinten en zijn twee zoons Alphons en Harry transformeerde het Logement-Plasmolen tot een volwaardig hotel, Hotel de Plasmolen. Zij breidden het pand meerdere keren uit en liet in 1907 een nieuw gebouwdeel neerzetten, compleet met veranda en garage voor koetsen, en later auto’s, voor de gasten uit heel het land. Rond 1910 beschikte het hotel over 45 kamers en een ruime eetzaal, uitzonderlijk voor die tijd.
Hierboven:
De lange (65 minuten) durende versie van het interview met de nazaten van Matthiuas van der Grinten. Het is de hele integraal opgenomen en gemonteerde versie. Matthias huurde, in 1885, het vroegere logement ban Baron van Verscheur. Hij en zijn zonen Alphons en Harry bouwde het uit tot het latere zo befaamde Hotel de Plasmolen.
Pioniers in toerisme
De familie Van der Grinten was bijzonder vooruitstrevend. Ze begrepen dat meer nodig was dan alleen comfortabele kamers. Daarom werd de vijver voorzien van roeiboten en ligstoelen, later zelfs waterfietsen – een attractie die landelijke aandacht trok. Er werden muziekavonden georganiseerd, en het hotel kreeg een reputatie als levendige zomerbestemming.
Een van de meest opvallende innovaties was de eigen autobusdienst, die al vóór 1910 werd opgezet. Met een dubbeldekker bus, haalde men gasten op bij het station in Nijmegen. Een revolutionair idee in een tijd dat het toerisme nog in de kinderschoenen stond. Ondanks slechte wegen en frequente pech zette deze busdienst Plasmolen definitief op de kaart als vakantiebestemming.
Veerkracht in tegenslag
Ondernemerschap is nooit zonder risico’s. In augustus 1929 werd het hotel door een verwoestende brand grotendeels in de as gelegd. Een oververhit strijkijzer in de wasserij was mogelijk de oorzaak. Dankzij harde wind en beperkte blusmiddelen verspreidde het vuur zich razendsnel. Maar de familie gaf niet op: in korte tijd werd het hotel herbouwd, ditmaal in moderne Art-Decostijl. Het nieuwe hotel was nog aantrekkelijker en moderner dan voorheen.
Hierboven:
Deze film duurt 25 minuten en is de korte versie. Alleen de belangrijkste momenten komen hier aan bod,
Van rustoord tot badhotel
Een tweede mijlpaal was de aanleg van een natuurzwembad in 1933. Het heldere bronwater en het zandstrand maakten De Plasmolen tot een populaire plek voor zwemliefhebbers. Vanaf dat moment ging het hotel door het leven als Badhotel De Plasmolen. Van april tot oktober stroomden de gasten binnen, terwijl het hotel ’s winters sloot.
Dit seizoenbedrijf zorgde voor balans tussen kosten en opbrengsten, ook in belastingtechnisch opzicht – opnieuw blijk van slim ondernemerschap.
Een tweede pyrrhusoverwinning
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Plasmolen zwaar getroffen. In september 1944 brandde het hotel opnieuw volledig af, ditmaal door oorlogshandelingen. Het dorp lag in puin.
Marilou: “Mijn vader, een verzetsman in de tweede wereldoorlog, stond voor een moeilijke keuze: opnieuw beginnen of een andere koers varen? Mede ook door het plan voor de afgraving van de Siep zand- en grindwinning kwam er geduchte concurrent bij voor het zwembad.”
Uiteindelijk besloten zij het terrein te verkopen aan de Nijmeegse horecaondernemer Willem Couwenberg. Couwenberg zag potentie in de locatie en liet het hotel vlak na de oorlog in de stijl van een statig Engelse landhuisstijl herbouwen. Zo bleef er een hotel op deze historische plek, al was het niet langer onder leiding van de familie Van der Grinten.
Een blijvende nalatenschap
Hoewel de familie Van der Grinten na de oorlog afstand deed van het hotel,
Hierboven:
Dit is de 9 minuten durende film.
bleef hun invloed lang voelbaar binnen de gemeente Mook Middelaar. Zij introduceerden modern toerisme in Mook en Middelaar, brachten nieuwe voorzieningen zoals een zwembad en een openbaar vervoersverbinding, en trokken bezoekers naar een gebied dat toen nog nauwelijks ontsloten was. Het hotel bood decennialang werk aan tuinmannen, keukenpersoneel, musici en kamermeisjes – en droeg bij aan de regionale economie. En waren zelfs plannen voor het aanleggen van een heus vliegveld achter het hotel!
Tegenwoordig rest er weinig meer dan de vijver en herinneringen, want het hotel brandde in 2001 voor de derde keer af. Maar dankzij verhalen van mensen als Ludwig en Marilou blijft het erfgoed levend. Hotel De Plasmolen was meer dan een gebouw – het was een testament van lef, visie en liefde voor de plek.
Tekst: Stan Janssen
Reactie plaatsen
Reacties